تفاوت لوله و تیوب چیست؟تفاوت لوله و تیوب چیست؟

 

تفاوت لوله و تیوب چیست؟ شاید تا بحال این سوال برایتان پیش آمده باشد که لوله با تیوب چه تفاوت هایی در طراحی ، ساخت  و اجرا دارد .گروه آموزشی کلیک صنعت سعی دارد در این بخش به شما بگوید تفاوت لوله و تیوب چیست ؟ و  برای پاسخ به سوال شما باید ابتدا تعریفی از این دو داشت و تفاوت ها و شباهت های آن های را بررسی نمود.

لوله چیست ؟

لوله ظرفی با مقطعی دایره ای و به صورت تو خالی یا یا پوسته مانند که دارای قطر، ضخامت و جنس مشخصی می باشد و برای انتقال سیالات بکارگیری میشود. لوله ها در جنس و سایز های مختلف طبق استاندارد های مشخص شده برای تولید لوله ساخته میشوند که در ادامه بیشتر با این موضوع آشنا میشوید.

لوله ها از نظر ساخت به دو دسته درز دار و بدون درز تقسیم میشوند ، نمونه لوله های رایج در بازار و صنعت طبق استاندارد زیر می باشد :

A53تعریف شده برای لوله های steel ، سیاه ، گالوانیزه گرم درز دار و بدون درز
A106تعریف شده برای لوله های carbon steel بدون درز برای عملیات هایی با دمای بالا
A333تعریف شده برای لوله های درزدار و بدون درز در سرویس کاری با دمای معمولی و پایین

 

لوله های بدون درز seamless

این لوله های با استفاده از شمش هایی که مقطع تو پر و دایره با نیروی کشش و حرارت با استفاده از غلطک های ویژه  نورد میشوند و پس از شکل گیری آماده استفاده می باشند. لوله های بدون درز تا سایز 16 اینچ و در رده های مختلف که طبق استاندارد های ASME و ASTM  مشخص شده اند تولید میشود.

لوله های درزدار welded pipe

این لوله ها را با استفاده از ورق و جوشکاری تولید میکنند به طوری که ابتدا توسط دستگاه های نورد ورق را شکل میدهند سپس لبه های ورق را جوشکاری میکنند. جوشکاری این لوله های به دو روش جوشکاری  مقاومت الکتریکی EWR و جوشکاری زیر پودری SAW انجام میشود.

لوله های درزدار از نظر درز به دودسته تقسیم میشوند :
لوله های درز مستقیم  straight seam pipe
لوله های درز مارپیچی S seam pipe

لوله های دارای مشخصاتی می باشند که آن را در جداول استاندارد ، نقشه های صنعتی و …. مشاهده میکنید که در ادامه با آن آشنا میشوید:

  • قطر اسمی لوله    NPS Nominal pipe size
  • قطر داخلی لوله  ID Internal diameter
  • قطر خارجی لوله OD Out diameter
  • کلاس ضخامت لوله Schedule یا SCH
  • ضخامت لوله Wall Thikness
  • طول لوله Length
  • آرایش دهانه لوله
مفهوم NPS ، ID ، OD برای لوله ها چیست ؟

لوله ها دارای NPS  مشخصی می باشند هرچند دارای ضخامت متفاوتی باشند. OD لوله در ضخامت های مختلف تغییر میکند. برای مثال ی لوله با قطر اسمی 8 اینچ
رده 40 دارای ضخامت 8.18 میلیمتر دارای  قطر خارجی 8.625 اینچ می باشد.

لوله ها تا سایز 12 اینچ دارای قطر اسمی NPS و قطر خارجی OD  یکسان نمی باشد و قطر خارجی بیشتر از قطر اسمی می باشد.

لوله های از سایز 14 اینچ به بالا دارای قطر خارجی و قطر اسمی برابری می باشد

تقسیم بندی لوله ها از نظر استقامت فشاری

روش وزنی : این روش قدیمی ترین روش می باشد.برای هر لوله با قطر اسمی مشخص، وزن مشخصی را بصورت استاندارد شده (STD) قرارداد نموده اند.

از نظر استقامتی یک درجه قوی تر XS و دو درجه قوی تر XXS نام گذاری میشود که این روش مورد تایید ASME و ASTM می باشد.

روش برنامه ای : در این روش از حاصل تقسیم  1000 برابر فشار کاری بر تنش مجاز آن و گرد کردن آن عدد مقدار schedule را می شناسید که این روش مورد تایید ANSI است.

روش کدینگ  : در این روش ابتدا استاندارد معرفی شده و سپس گرید لوله بر اساس حداکثر تنش نقطه تسلیم معرفی می شود. بر این اساس لوله ها را با گرید های

A,B, X42, X46, X52, X56, X60, X65, X70, U89, U100  مشخص میشوند. برای مثال لوله ی API 5LS X60  به صورت اسپیرال ساخته شده است و 60000psi مقاومت تنش تسلیم را داراست .

کلاسه ضخامت لوله (schedule)

کلاسه ضخامت لوله به منظور سهولت در شناسایی لوله های بکارگیری میشود .  مثلا لوله ی 10 اینج با ضخامت 9.27 میلیمتر را به نام لوله 10 اینچ رده 40 شناخته میشود.

فرمول محاسبه تخمینی کلاس ضخامت

برای محاسبه تخمینی ID+3 را بر WT ضخامت لوله تقسیم میکنیم و عدد بدست آمده را با جدول زیر تطبیق می دهیم.

محدوده عدد بدست آمدهSCH
40-5030
29-3940
25-2960
20-2380
16-18100
13-15120
11-13140
9-11160

 

نکات ویژه در ارتباط با SCH که دانستن آنها موجب بهبود استفاده شما میشوند :

  • هرچقدر ضخامت یک لوله با قطر ثابت افزایش یابد SCH یا رده آن نیز افزایش بالا می رود
  • به منظور سهولت در کاربری کلاسه های رایج ضخامت به نامهای زیر عنوان می شوند
    Standard : STD
    Extra Standard: XS
    Double Extra standard : XXS Sch>160
  • تا سایز 10 اینچ کلاسه های ضخامت STD و SCH 40 یکسان می باشد
  • تا سایز 8 اینچ کلاسه های ضخامت XS و SCH80 یکسان می باشند
تیوب چیست ؟

تیوب ها معموال برای کاربردهای انتقال حرارت و فشارهای باال و دمای باال به کار برده می شوند و نسبت به خزش مقاوم اند. از رایج ترین کاربرد تیوب ها می توان به استفاده در دیگ بخار ، مبدل حرارتی ، کوره های نفتی و …. اشاره نمود.

تیوب ها بدون درز بوده و معموال تا سایز 62 اینچ ساخته می شود. تیوب ها دارای طول مشخصی نمی با شند در حالی که لوله دارای طولی مشخص می باشد.
ضخامت تیوب ها در سرتاسر طول تیوب یکسان می باشد در حالی که ضخامت لوله ها در امتداد طول آنها دارای تلرانس ابعادی می باشد.

تیوب های رایج در بازار طبق استاندارد های مشخص شده و کاربری مشخص شده به صورت زیر می باشد :

 A178تعریف شده برای لوله های کربن استیل و کربن منگنز درزدار برای دیگ های بخار و سوپرهیتر ها
A179تعریف شده برای لوله های فولاد سرد کار برای مبدل های حرارتی و کندانسور ها
A192تعریف شده برای لوله های بدون درز کربن استیل برای بکارگیری در بویلر ها و سرویس هایی با فشار بالا
A209تعریف شده برای لوله های بدون درز کربن مولیبدنی در بویلر ها و سوپرهیتر ها
A210تعریف شده برای لوله های بدون درزکربن استیل معمولی برای بکارگیری در بویلر ها و سوپر هیتر ها

 

برخلاف لوله ها تیوب ها دارای قطر اسمی و قطر خارجی یکسان می باشند.

کلاس ضخامت تیوب ها با BWG یا Birmangham wire gauge مشخص میشود که مستقل از قطر لوله می باشد به عبارت دیگر چند تیوب با قطر متغیر می توانند ضخامت یکسانی داشته باشند.

 

 

برای مطالعه دیگر مطالب به سایت کلیک صنعت مراجعه کنید.

برای خرید اینترنتی می توانید به سایت تجهیزستان مراجعه نمایید.

صفحه خرید محصول فروشگاه اینترنتی تجهیزستان

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *